Posts

เข่าพังจนขาโก่ง ต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อ ต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง บทเรียนจากคนไข้ที่ผ่านมาแล้ว

Image
  วันที่ลูกชายโทรมาบอกว่า "แม่เดินไม่ไหวแล้ว" คือวันที่หลายครอบครัวเริ่มตระหนักว่าพวกเขาปล่อยให้เวลาผ่านไปนานเกินไป ทั้งๆ ที่ยังมีทางเลือกอยู่ ―――――――――――――――――――――――― เข่าพังจนขาโก่ง ต้องผ่าตัดเปลี่ยนข้อ ต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง บทเรียนจากคนไข้ที่ผ่านมาแล้ว ―――――――――――――――――――――――― เมื่อเข่าส่งสัญญาณเตือนมานานเกินปี "หมอ ฉันเดินไหว แต่เดินลำบากมาก ขาสองข้างมันเริ่มกางออก เวลาเดินคนอื่นหันมามอง" คุณป้าอายุ 65 ปีนั่งอยู่ตรงหน้าผม ลุกขึ้นยืนได้แต่ต้องใช้มือดันเก้าอี้ช่วย เดินไปได้ไม่กี่ก้าวก็ต้องหยุดพัก ผลเอกซเรย์บอกชัด... ข้อกระดูกสะบักสะบิ้น กระดูกชนกันโดยตรงทั้งสองข้าง รูปขาโค้งออกด้านนอกเห็นชัดในภาพ "ต้องผ่าตัดไหมหมอ" คำถามนี้ไม่มีคำตอบสั้นๆ แต่มีคำตอบที่ถูกต้อง ทำไมถึงถึงจุดนี้ได้ และเกิดขึ้นอย่างไร ข้อเข่าของเราทำงานเหมือนลูกปืน... ชิ้นส่วนที่ขัดกันต้องมีน้ำมันหล่อลื่น และมีผ้านุ่มกันกระแทกอยู่ระหว่างกลาง สิ่งนั้นเรียกว่า "กระดูกอ่อน" หรือ "ผิวข้อ" เมื่ออายุมากขึ้น ใช้งานมากขึ้น กระดูกอ่อนก็เริ่มบางลงทีละนิด เหมือนยางรองเบรกที่ค่อยๆ สึ...

เตรียมตัวก่อน "ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า" อย่างไรให้หายเร็ว เดินดี ไม่มีภาวะแทรกซ้อน

Image
  คุณลุงสมพร อายุ 68 ปี เป็นข้อเข่าเสื่อมมาเกือบ 10 ปี ฉีดยา กินยา ทำกายภาพมาทุกอย่างจนหมอบอกว่า "ลุงครับ ถึงเวลาผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแล้ว" ลุงสมพรกลับบ้านมานอนไม่หลับ 3 คืน คิดวนเวียนแต่เรื่องเดียวกัน "ผ่าแล้วเดินได้จริงไหม" "ปวดมากแค่ไหน" "นอนโรงพยาบาลกี่วัน" "ลูกหลานต้องลางานมาดูแลนานแค่ไหน" "ถ้าพลาดขึ้นมาจะเป็นอย่างไร" ความกลัวพวกนี้ไม่ใช่เรื่องผิดเลยครับ คนไข้ทุกคนที่กำลังจะเข้ารับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมรู้สึกแบบนี้หมด แต่ความจริงคือ การผ่าตัดข้อเข่าเทียมในวันนี้ "ปลอดภัย" และ "ฟื้นตัวเร็ว" กว่าเมื่อ 10 ปีก่อนมาก ถ้าคนไข้และครอบครัวรู้ว่าต้องเตรียมตัวอย่างไร เกิดอะไรขึ้นในแต่ละขั้นตอน และจะดูแลตัวเองหลังผ่าตัดอย่างไร บทความนี้ผมเขียนให้ครอบครัวอ่านไปด้วยกันครับ ทั้งคนไข้และลูกหลาน อ่านจบแล้วจะเข้าใจทั้ง 3 ช่วงสำคัญของการผ่าตัดข้อเข่าเทียม คือช่วงก่อนผ่าตัด ช่วงผ่าตัด และช่วงหลังผ่าตัด ――――――――――――――――――――――― เตรียมตัวก่อน "ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า" อย่างไรให้หายเร็ว เดินดี ไม่มีภาวะแทรกซ้อน ―...

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมระยะที่สี่

Image
  "ปวดเข่ามากจนเดินไม่ไหว นั่งยองไม่ได้ ขึ้นบันไดต้องจับราวสุดแรง..." อาการเหล่านี้คือสัญญาณของข้อเข่าเสื่อมระยะที่สี่ ซึ่งเป็นระยะรุนแรงที่สุด คนไข้หลายคนกลัวการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม กลัวเจ็บ กลัวเดินไม่ได้ กลัวข้อเทียมเสียก่อนวัยอันควร แต่ความจริงคือ การผ่าตัดในยุคนี้ปลอดภัยและได้ผลดีกว่าที่หลายคนคิดมาก ที่สำคัญคือ "ทำเร็วเกินไป" ก็ไม่ดี และ "รอจนแย่เกินไป" ก็ไม่ดี หมอเก่งเขียนบทความนี้เพื่อให้คนไข้และครอบครัวเข้าใจครับ ว่าข้อเข่าเสื่อมระยะที่สี่คืออะไร ทำไมการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมจึงเป็นทางออกที่เหมาะสมในระยะนี้ ผลการรักษาเป็นอย่างไร และเตรียมตัวอย่างไรให้ได้ผลดีที่สุด ――――――――――――――――――――――― การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมระยะที่สี่ ――――――――――――――――――――――― เคสตัวอย่าง คุณป้าสมศรี อายุ 68 ปี มาพบหมอเก่งด้วยอาการปวดเข่าทั้งสองข้างมา 5 ปี ปีแรกๆ กินยา ทำกายภาพ ฉีดยาเข้าข้อก็พอช่วยได้ แต่ 6 เดือนหลัง ปวดมากจนนอนไม่หลับ เดินได้แค่ในบ้าน ขาเริ่มโก่งออก น้ำหนักขึ้น 5 กิโลเพราะออกกำลังกายไม่ได้ ลูกๆ ต้องคอยพยุง คุณป้าซึมเศร้าเพราะรู้...

คู่มือการดูแลและปฏิบัติตนของผู้ป่วยก่อนและหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม

Image
  เคยได้ยินไหมครับว่า "ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าน่ากลัว ฟื้นตัวนาน เดินไม่ได้เป็นปี" ความจริงคือ ถ้าเตรียมตัวดี และทำตามคำแนะนำของแพทย์อย่างถูกต้อง ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถลุกเดินได้ภายใน "วันแรก" หลังผ่าตัด และกลับไปใช้ชีวิตปกติได้ใน 6 สัปดาห์ สิ่งที่ตัดสินว่า "ผ่าตัดสำเร็จหรือไม่" ไม่ใช่แค่ฝีมือหมอ แต่คือ "การเตรียมตัวก่อนผ่า" และ "การดูแลตัวเองหลังผ่า" ของคนไข้เอง บทความนี้คือคู่มือฉบับสมบูรณ์ ที่หมอเก่งรวบรวมจาก guideline ระดับโลก สำหรับคนไข้และครอบครัวที่กำลังจะผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม อ่านจบแล้วจะรู้ว่าต้องเตรียมอะไร ทำอะไร และหลีกเลี่ยงอะไร เพื่อให้ผลการผ่าตัดดีที่สุดเท่าที่จะเป็นได้ อ่านจบแล้วลองส่งต่อให้คนที่คุณรัก เพราะข้อเข่าที่ดี คือชีวิตที่ดี ――――――――――――――――――――――― คู่มือการดูแลและปฏิบัติตนของผู้ป่วยก่อนและหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ――――――――――――――――――――――― ตอนที่คุณป้าสมหญิง อายุ 68 ปี เดินเข้ามาในห้องตรวจ ท่านบอกหมอเก่งว่า "หมอคะ จะผ่าตัดเข่าก็กลัว ไม่ผ่าก็ทรมาน เดินไม่ไหวจริง ๆ" เป็นคำพูดที่หมอได้ยินบ่อยมากครับ ควา...

ผ่าเข่ามา 6 เดือนแล้วแต่ยังเดินเองไม่ได้... สิ้นหวังจริงหรือ? และอาการ "เจ็บก้นกบ" ที่ซ้ำเติมหัวใจคนไข้

Image
  ผ่าเข่ามา 6 เดือนแล้วแต่ยังเดินเองไม่ได้... สิ้นหวังจริงหรือ? และอาการ "เจ็บก้นกบ" ที่ซ้ำเติมหัวใจคนไข้ "หมอครับ/หมอคะ ถ้าผ่าเข่ามาแล้ว 6 เดือนยังเดินไม่ได้ ต้องใช้ไม้เท้าไปตลอดชีวิตจริงไหม?" นี่คือคำถามที่เต็มไปด้วยความกังวลและบีบคั้นหัวใจคนไข้รวมถึงลูกหลานมากที่สุดคำถามหนึ่ง วันนี้หมออยากขอให้ทุกคนสูดลมหายใจลึกๆ แล้วลองมาฟังคำอธิบายจากใจหมอกระดูกคนหนึ่งครับ ว่าทำไม "6 เดือน" ถึงไม่ใช่เส้นตาย และอาการเจ็บก้นกบที่ตามมานั้นแท้จริงแล้วมันบอกอะไรเรา เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: เมื่อ "ความหวัง" เริ่มจางหายไปพร้อมไม้เท้า หมอขอยกเคสของคุณป้าท่านหนึ่ง อายุ 76 ปี เธอตัดสินใจผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าพร้อมกันทั้ง 2 ข้างด้วยความหวังว่าจะกลับมาเดินไปวัดหรือไปเที่ยวกับลูกหลานได้อีกครั้ง แต่ผ่านไป 6 เดือน เธอก็ยังต้องพึ่งไม้เท้าสี่ขา (Walker) เดินได้เพียงช้าๆ ซ้ำร้ายเวลานั่งหรือนอนเธอกลับรู้สึกเจ็บจี๊ดที่บริเวณ "ก้นกบ" จนพานไม่อยากจะลุกเดินไปไหน สิ่งที่ทำให้คุณป้าเสียใจที่สุดไม่ใช่ความเจ็บปวด แต่คือคำพูดที่ว่า "ถ้า 6 เดือนยังเดินไม่ได้ ก็ต้องใช้ไม้เท้าไ...

ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่ามาแล้ว 3 ปี แต่ทำไมยังไม่หายปวด? เมื่อเอกซเรย์บอกว่าปกติ แต่ 'เข่า' บอกว่าไม่ไหว... สาเหตุที่ซ่อนอยู่คืออะไร?"

Image
  "ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่ามาแล้ว 3 ปี แต่ทำไมยังไม่หายปวด? เมื่อเอกซเรย์บอกว่าปกติ แต่ 'เข่า' บอกว่าไม่ไหว... สาเหตุที่ซ่อนอยู่คืออะไร?" สวัสดีครับ หมอเก่งนะครับ วันนี้หมอมีเรื่องสำคัญที่อยากจะมาแชร์ เพราะหมอได้รับคำถามจากลูกหลานหลายท่านที่กังวลใจว่า "คุณแม่ผ่าเข่ามานานแล้ว ทำไมท่านยังบ่นปวดอยู่?" โดยเฉพาะในเคสที่คุณแม่ผ่ามาถึง 3 ปีแล้ว แต่พอไปเอกซเรย์ดู คุณหมอก็บอกว่า "เหล็กยังดีอยู่ ทุกอย่างปกติดี" แต่คนไข้ยังเดินลำบากและเจ็บข้างในลึกๆ เรื่องนี้มีคำอธิบายที่ซับซ้อนกว่าแค่ภาพถ่ายเอกซเรย์ครับ และหมออยากให้ค่อยๆ อ่านบทความนี้เพื่อทำความเข้าใจไปพร้อมกัน เรื่องเล่าจากคนไข้: ความทุกข์ใจหลังการผ่าตัดที่คุณแม่ไม่ได้บอก หมอขอสมมติเคสของคุณแม่ประทุม อายุ 60 ปีนะครับ ท่านผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมมาได้ประมาณ 3 ปี ช่วงแรกหลังผ่าตัดดูเหมือนจะดีขึ้น แต่พอผ่านไปสักพัก คุณแม่เริ่มบ่นว่าปวดเสียวๆ ในเข่าเวลาเดิน บางครั้งรู้สึกเข่ามันขัดๆ หรือรู้สึกว่าเข่ามัน "ไม่มั่นคง" เหมือนจะทรุด คุณแม่ประทุมไปหาหมอมาหลายที่ เอกซเรย์ดูเหล็กข้อเข่าเทียมกี่ครั้ง คุณหมอก็บอก...